Gevorderd · Beeld, geluid en media · module 122 van 155
Beelden maken met rechten en herkomst
Maak en gebruik AI-beelden met aandacht voor rechten, herkenbare personen, labels en herkomst.
Na deze les
Je controleert vóór publicatie de gebruiksvoorwaarden, herkenbare personen en merken, en je maakt duidelijk dat een beeld met AI gemaakt is.
In beeld · Zo hangt het samen
Een AI-beeld klaar voor publicatie
Mag je het beeld zo gebruiken? Geen stijl van een levende kunstenaar, geen logo’s.
Geen realistische beelden van herkenbare personen of verzonnen gebeurtenissen.
Vermeld dat AI gebruikt is en bewaar tool, datum en prompt.
Onderdeel 1 van 3 · Voorwaarden en rechten
Je voorkeur voor minder beweging staat aan. Kies zelf elk onderdeel.
Mag je het beeld gebruiken?
Een beeld dat je met AI maakt, is niet automatisch vrij te gebruiken. Lees de voorwaarden van de tool: mag je de beelden commercieel gebruiken, en wie is verantwoordelijk als een beeld te veel lijkt op bestaand werk? Of en hoe auteursrecht op een AI-beeld rust, verschilt per land en situatie. Vraag niet om een beeld in de stijl van een levende kunstenaar of met een bekend personage of logo; dat kan rechten van anderen raken. Bewaar per beeld de tool, de datum en de prompt (les 13 en 24).
Herkenbare personen en echte plaatsen
Maak geen realistische beelden van echte, herkenbare personen zonder hun toestemming, en zeker niet in situaties die nooit plaatsvonden. Dat kan hun privacy en reputatie schaden en lezers misleiden. Let ook op beelden die een echte gebeurtenis, plaats of organisatie suggereren: een gegenereerd beeld is een illustratie, geen bewijs. Kijk details na, zoals tekst, handen, symbolen en merklogo’s die ongewild in het beeld verschijnen, en verwijder wat niet klopt of niet mag.
Label en bewaar de herkomst
Maak duidelijk wanneer een beeld met AI gemaakt is, zeker als het realistisch is of iets toont dat echt zou kunnen zijn. Voor deepfakes geldt in de EU een uitdrukkelijke plicht om dat bekend te maken (les 116). Sommige tools voegen herkomstgegevens of een onzichtbaar watermerk toe. Laat die staan, maar reken er niet op dat ze bewaard blijven bij bewerken of delen. Leg in je beeldbrief vast wie het beeld goedkeurt, en controleer rechten, labels en details vóór publicatie.
Nieuw oefenvoorbeeld
Van uitleg naar een bruikbaar resultaat.
Een AI-beeld is niet automatisch vrij te gebruiken. Controleer voorwaarden, personen, merken en labels vóór publicatie.
Fictieve oefensituatieFictief: een jeugdhuis wil een AI-beeld voor de aankondiging van een filmavond. Het eerste resultaat toont een bioscoopzaal met op het scherm een herkenbaar personage uit een bekende film.
Bekijk een mogelijke uitwerking
Zo kan het
Het herkenbare personage kan rechten van anderen raken, dus ik vraag een nieuwe versie met een leeg, verlicht scherm. Daarna controleer ik ongewilde tekst en logo’s, vermeld ik “Illustratie gemaakt met AI” en laat ik de verantwoordelijke van het jeugdhuis goedkeuren.
Waarom dit werkt
Het beeld blijft bruikbaar als illustratie, zonder werk van anderen over te nemen of een officiële samenwerking te suggereren.
Maak het iets moeilijker
Schrijf een beeldbrief voor dezelfde affiche waarin je vooraf uitsluit wat je niet in het beeld wilt.
Extra oefenen, op jouw tempo. Je hoeft niets in te sturen. Dit telt niet mee als automatische beoordeling.
Jouw werkplek · leren door te proberen
Maak iets. Kijk wat er verandert.
Even de AI-verbinding controleren… Je kunt het geschreven voorbeeld al bekijken.
Stel je opdracht voor aan Ende.
Lees het antwoord, verander één ding en vergelijk.
Eerder vastgehouden
Nieuwe versie
Jij houdt de controle
Wat wil je in je volgende poging verbeteren?
Alleen op dit apparaat. AI-antwoorden blijven alleen in dit paginageheugen. Dit is zelfcontrole, geen cijfer.
Waarom deze aanpak werkt
Het beeld blijft bruikbaar als illustratie, zonder werk van anderen over te nemen of een officiële samenwerking te suggereren.
Een stap verder
Schrijf een beeldbrief voor dezelfde affiche waarin je vooraf uitsluit wat je niet in het beeld wilt.
Probeer & ontdek · vrijblijvend
Maak je beeldbrief zichtbaar
Verander doel, formaat en compositie. Vergelijk het proefontwerp met de opdracht die je ermee beschrijft.
Jouw beeldbrief in woorden
Maak een vierkant proefontwerp voor een online workshop. Plaats de illustratie midden. Laat ruimte voor een korte titel en toelichting. Gebruik fictieve elementen. Presenteer het als illustratie en controleer herkomst en gebruiksrechten vóór publicatie.
2 publicatie-afspraken staan nog open in je controlelijst.
Dit is een getekend proefontwerp met vaste onderdelen, geen beeldgenerator. De vinkjes plannen een controle en bewijzen geen gebruiksrecht. Er wordt niets gepubliceerd.
Deze proef werkt lokaal met fictieve gegevens en telt niet mee voor je lesafronding. Bij een nieuwe les of herladen begint ze opnieuw.
Een prompt om mee te starten
Help me een beeldbrief schrijven voor een fictieve flyer van een buurtmarkt. Beschrijf onderwerp, sfeer, kleuren, formaat en plaats voor tekst. Gebruik geen echte personen, merken, logo’s of de stijl van een bestaande kunstenaar. Voeg een controlelijst toe voor vóór publicatie: gebruiksvoorwaarden van de tool, ongewilde tekst of logo’s in het beeld, herkenbare personen, een vermelding dat het beeld met AI gemaakt is en wie goedkeurt.
Pas het toe
Voor een affiche wil een collega een AI-beeld “in de stijl van” een bekende levende illustrator, met het logo van een sportmerk op een shirt.
Welke aanpak past het best bij deze situatie?
- Gebruik het beeld; AI-beelden zijn altijd vrij van rechten.
- Gebruik het beeld en vermeld de naam van de illustrator als bron.
- Kies een eigen stijl zonder verwijzing naar de illustrator en zonder merklogo, en controleer de voorwaarden van de tool.
Met JavaScript kun je je aanpak controleren en direct feedback krijgen.
Test je inzicht
Een collega wil voor een nieuwsbericht een realistisch AI-beeld van de burgemeester bij een opening die nog niet plaatsvond. Wat is de beste reactie?
- Prima, als het beeld er professioneel uitziet.
- Niet doen: zo’n beeld van een echte persoon bij een gebeurtenis die niet plaatsvond, is misleidend en vraagt toestemming. Kies een illustratie of een echte foto.
- Het beeld gebruiken en de naam van de burgemeester weglaten.
Extra oefenen
Maak met een goedgekeurde tool een fictief beeld voor een flyer. Doorloop de controlelijst en noteer wat je aanpaste voordat je het zou publiceren.
Beeldbrief: een kleurrijke buurtmarkt met kramen vol groenten en bloemen, getekende stijl, liggend formaat, ruimte bovenaan voor de titel. Geen echte personen, merken of logo’s. Controle: de voorwaarden laten gebruik op een flyer toe; een onleesbaar merklogo op een kraam is weggehaald; onderaan staat “Illustratie gemaakt met AI”. Goedkeuring: de voorzitter van het buurtcomité.
