Gevorderd · Werk en documenten · module 108 van 155
Een eigen stijlgids voor AI-teksten
Leg toon, woordkeuze en grenzen vast zodat AI-teksten passen bij je organisatie.
Na deze les
Je maakt een korte stijlgids met controleerbare regels en voorbeelden, geeft die mee als bron en toetst een concept aan de gids.
In beeld · Naast elkaar
Een stijlgids naast elk concept
Aanspreekvorm, zinslengte, woordkeuze en twee korte voorbeeldteksten.
Geef de gids mee als vaste bron en vraag welke regels niet lukten.
Toets toon én inhoud: een mooie zin mag geen onbevestigde belofte doen.
Onderdeel 1 van 3 · Regels en voorbeelden
Je voorkeur voor minder beweging staat aan. Kies zelf elk onderdeel.
Wat in een bruikbare stijlgids staat
Een stijlgids voor AI-teksten is kort en concreet. Noteer de aanspreekvorm (je of u), de gewenste zinslengte, woorden die je wel en niet gebruikt en hoe je moeilijke begrippen uitlegt. Voeg grenzen toe die over inhoud gaan: geen termijnen, prijzen of garanties beloven die niet bevestigd zijn. Twee korte voorbeelden van een goede tekst zeggen vaak meer dan tien regels. Een vage regel zoals schrijf professioneel kun je niet controleren; maximaal twintig woorden per zin wel.
Geef de gids mee als vaste bron
Zet de stijlgids in de vaste instructies van een assistent of plak hem bij de opdracht. Vraag het model om na de tekst te melden welke regels het niet kon toepassen. Gebruik voor verschillende lezers aparte varianten: een bewonersbrief in eenvoudige taal vraagt iets anders dan een offerte. Eenvoudige taal betekent korte zinnen, bekende woorden en één boodschap per alinea. Laat waar mogelijk iemand uit de doelgroep meelezen.
Toets het resultaat aan de gids
Lees het concept met de stijlgids ernaast en controleer de regels één voor één: aanspreekvorm, zinslengte, verboden woorden en beloftes. Een tekst kan mooi klinken en toch een regel breken, bijvoorbeeld door een termijn te beloven. Noteer welke regels vaak misgaan en verbeter de gids of de prompt daarop. Maak één persoon verantwoordelijk voor de gids, zodat die actueel blijft wanneer je organisatie haar communicatie aanpast.
Nieuw oefenvoorbeeld
Van uitleg naar een bruikbaar resultaat.
Een stijlgids maakt je wensen controleerbaar: aanspreekvorm, zinslengte, woordkeuze en wat je nooit belooft.
Fictieve oefensituatieFictieve stijlgids van een woonzorgcentrum: we spreken bewoners aan met u, schrijven korte zinnen en noemen geen bezoekuren die niet in het rooster staan. Concept: “Hey! Je kunt voortaan altijd langskomen, ook ’s avonds laat.”
Bekijk een mogelijke uitwerking
Zo kan het
Het concept breekt twee regels: het gebruikt je in plaats van u, en het belooft onbeperkte bezoekuren die niet in het rooster staan. Een betere versie: “U bent welkom tijdens de bezoekuren in het rooster.”
Waarom dit werkt
De stijlgids maakt duidelijk dat het niet alleen om toon gaat. Een vriendelijke zin met een onbevestigde belofte schiet tekort.
Maak het iets moeilijker
Maak een variant van de stijlgids voor een brief aan familieleden. Welke regel verander je, en welke blijft altijd gelden?
Extra oefenen, op jouw tempo. Je hoeft niets in te sturen. Dit telt niet mee als automatische beoordeling.
Jouw werkplek · leren door te proberen
Maak iets. Kijk wat er verandert.
Even de AI-verbinding controleren… Je kunt het geschreven voorbeeld al bekijken.
Stel je opdracht voor aan Ende.
Lees het antwoord, verander één ding en vergelijk.
Eerder vastgehouden
Nieuwe versie
Jij houdt de controle
Wat wil je in je volgende poging verbeteren?
Alleen op dit apparaat. AI-antwoorden blijven alleen in dit paginageheugen. Dit is zelfcontrole, geen cijfer.
Waarom deze aanpak werkt
De stijlgids maakt duidelijk dat het niet alleen om toon gaat. Een vriendelijke zin met een onbevestigde belofte schiet tekort.
Een stap verder
Maak een variant van de stijlgids voor een brief aan familieleden. Welke regel verander je, en welke blijft altijd gelden?
Probeer & ontdek · vrijblijvend
Word zelf de broncontroleur
Markeer alleen uitspraken die de bron niet ondersteunt. Controleer daarna je selectie.
Fictieve stijlgids: 1) we spreken lezers aan met je; 2) maximaal 20 woorden per zin; 3) vakwoorden leggen we uit; 4) geen termijnen of prijzen beloven die niet in de bron staan. Bron: de bibliotheek is vanaf maandag open tot 20 uur.
Kies hierboven welke zinnen je zou corrigeren. Het antwoord blijft verborgen tot je je selectie controleert.
Deze proef werkt lokaal met fictieve gegevens en telt niet mee voor je lesafronding. Bij een nieuwe les of herladen begint ze opnieuw.
Een prompt om mee te starten
Hier is onze fictieve stijlgids: 1) we spreken lezers aan met je; 2) maximaal 20 woorden per zin; 3) vakwoorden leggen we uit; 4) we beloven geen termijnen of prijzen die niet in de bron staan. Schrijf met deze gids een bericht van maximaal 60 woorden voor bewoners. Bron: de bibliotheek is vanaf maandag open tot 20 uur. Zet onder de tekst per regel of je hem volgde.
Pas het toe
Je organisatie spreekt klanten aan met u. Een AI-tool schrijft steeds je en belooft levering “binnen twee dagen”, terwijl daarover niets bevestigd is.
Welke aanpak past het best bij deze situatie?
- Geef een stijlgids mee met de aanspreekvorm en het verbod op onbevestigde termijnen, en controleer elk concept op beide regels.
- Pas alleen de aanspreekvorm aan; de leverbelofte maakt de tekst klantvriendelijk.
- Vraag om een professionelere toon, zonder verdere uitleg.
Met JavaScript kun je je aanpak controleren en direct feedback krijgen.
Test je inzicht
Welke regel kun je in een stijlgids het best controleren?
- Schrijf professioneel en warm.
- Maximaal 20 woorden per zin en geen termijnen beloven die niet in de bron staan.
- Maak de tekst zo goed mogelijk.
Extra oefenen
Schrijf een stijlgids van maximaal acht regels voor één soort tekst uit je werk. Laat AI een concept maken en controleer het zelf regel per regel.
Vanaf maandag kun je in de bibliotheek terecht tot 20 uur. Zo kun je ook na je werk nog langskomen. Controle: je-vorm gevolgd, langste zin 11 woorden, geen vakwoorden, geen extra belofte. Een zin als “reserveringen liggen binnen 24 uur klaar” zou regel 4 breken.
